Uznanie długu

Uznanie długu to zachowanie dłużnika względem wierzyciela, z którego wynika, że zobowiązany ma wiedzę o istnieniu długu.

Uznanie długu a przedawnienie roszczeń

Podstawowymi terminami przedawnienia funkcjonującymi w obrocie gospodarczym, jak i prawnym są okresy trzech oraz dziesięciu lat. Przy czym w przypadku roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ustawodawca bezwzględnie przewiduje trzyletni okres przedawnienia. Czym są świadczenia okresowe? Przykładem takiego świadczenia jest czynsz za mieszkanie, abonament za telefon komórkowy czy rachunki za prąd, gaz.

Roszczenia przedsiębiorców z tytułu faktur co do zasady przedawniają się również po upływie trzech lat. W tym samym okresie przedawniają się raty kredytów i pożyczek. Przedawniają się też odsetki od niespłaconych zobowiązań udzielonych przez banki oraz inne instytucje finansowe. Zgodnie z art. 117 §2 kodeksu cywilnego:

Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia

Niniejsza definicja kodeksowa oznacza, iż dłużnik może uchylić się od zapłaty należności, która uległa przedawnieniu. Na przykład zaległego czynszu sprzed czterech lat.

Jednakże wierzyciel nie jest pozbawiony ochrony swoich praw związanych z dochodzeniem zapłaty przysługujących mu należności. Art. 123 kodeksu cywilnego stanowi, że bieg przedawnienia przerywa się przez:

  1. Każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw, lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętym bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia, lub zabezpieczenia roszczenia;
  2. Uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
  3. Wszczęcie mediacji.

Podjęcie przez wierzyciela czynności zmierzających do wyegzekwowania roszczenia:

  • Złożenie pozwu do sądu,
  • uzyskanie wyroku lub nakazu zapłaty opatrzonych klauzulą wykonalnościami,
  • skierowanie sprawy do komornika sądowego,

Powodują przerwanie biegu przedawnienia roszczeń (art. 123 ust. 1 k.c.). Przerwanie biegu przedawnienia oznacza, iż zaczyna on biec dla danego roszczenia na nowo.

Uznanie długu — Co oznacza?

Co ważne, uznanie długu przybiera różną formę, np. może nastąpić na rozprawie przed sądem. Najczęściej jednak uznanie długu pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem przybiera postać pisemnej umowy. W umowie takiej dłużnik zobowiązuje się do zapłaty roszczenia w określonym terminie. W takiej umowie strony mogą się umówić, iż dłużnik spłaci należność w ratach. Taka pisemna forma uznania długu stanowi tzw. uznanie właściwe długu. Ta forma uznania jest najkorzystniejsza dla wierzyciela, albowiem posiada on dowód w postaci umowy, o uznaniu roszczenia przez dłużnika.

Uznanie długu może przybrać także inną, pośrednią formę. Takie zachowania dłużnika jak np.: spłata części długu lub jego odsetek, prośby o odroczenie terminu zapłaty, prośby o rozłożenie należności na raty, prośby o umorzenie części lub całości zadłużenia, stanowią oświadczenie wiedzy dłużnika o istnieniu długu. Takie oświadczenie wiedzy stanowi uznanie niewłaściwe roszczenia wierzyciela. Oznacza to, że dłużnik może skutecznie uznać swój dług, będąc całkowicie tego nieświadomym. Oczywiście o ile z jego zachowania wynika, że ma wiedzę na temat istnienia długu. Co do zasady, uznanie takie nie może być cofnięte lub odwołane przez dłużnika.

Uznanie długu cenne dla firm windykacyjnych

Firmy windykacyjne, w szczególności „Niestandaryzowane Sekurytyzacyjne Fundusze Inwestycyjne Zamknięte” w drodze umów cesji wierzytelności, nabywają roszczenia od licznych instytucji — banków, firm ubezpieczeniowych. Z praktyki sądowej wynika, iż część roszczeń dochodzonych przez Fundusze jest przedawniona. Z uwagi na liczne zmiany legislacyjne oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, firmy windykacyjne mają coraz trudniejszą drogę do wyegzekwowania roszczeń. Dlatego też w swoich działaniach, obok wezwań do zapłaty należności, kierują propozycje zawarcia ugody i spłaty przez dłużnika należności w dogodnych dla niego ratach. W sytuacji podpisania przez dłużnika ugody, firma windykacyjna uzyskuje uznanie właściwe długu. W przypadku zaprzestania spłaty należności przez dłużnika Fundusz może wystąpić do Sądu z powództwem bez obaw, iż pozwany podniesie zarzut przedawnienia roszczenia.